Rasat gramatikore — الإعراب
Rasat gramatikore — الإعراب
Emrat në arabishten standarde kanë tri rasa, që tregohen me zanoren në fund të fjalës. Në të folur ato shpesh nuk shqiptohen, por në lajme, Kuran, poezi dhe tekste zyrtare janë të domosdoshme.
| Rasa | Emri arabisht | Me nyje | Pa nyje | Përdorimi |
|---|---|---|---|---|
| Emërore | مرفوع | الكتابُ | كتابٌ | kryefjala, kallëzuesi |
| Kallëzore | منصوب | الكتابَ | كتاباً | kundrinori, pas إنّ, kallëzuesi i كان |
| Gjinore | مجرور | الكتابِ | كتابٍ | pas parafjalëve, në lidhjen gjinore |
Shembull: جاءَ الطالبُ (erdhi studenti) — رأيتُ الطالبَ (pashë studentin) — مررتُ بالطالبِ (kalova pranë studentit).
Shumësi dhe dyjësi
- Shumësi i rregullt mashkullor: معلّمونَ (emërore) / معلّمينَ (kallëzore dhe gjinore)
- Dyjësi: كتابانِ (emërore) / كتابَيْنِ (kallëzore dhe gjinore)
Emrat diptotë — الممنوع من الصرف
Disa emra nuk marrin tanvin (-un, -an, -in) dhe në gjinore pa nyje marrin -a: shumësat si مساجدُ, مدارسُ; emra si أحمدُ, فاطمةُ. صلّيتُ في مساجدَ كثيرةٍ — fala në shumë xhami.
Lidhja gjinore — الإضافة
Emri i parë nuk merr as nyje as tanvin; emri i dytë është gjithmonë në gjinore: كتابُ الطالبِ (libri i studentit), بابُ البيتِ (dera e shtëpisë).
Fjalori i Mësimit
8 fjalë| Fjala | Shqiptimi | Shqip | Shembull |
|---|---|---|---|
| مرفوع | marfú’ | në rasën emërore |
الفاعلُ مرفوعٌ دائماً.
Kryefjala e foljes është gjithmonë në emërore.
|
| منصوب | mansúb | në rasën kallëzore |
المفعولُ به منصوبٌ.
Kundrinori është në kallëzore.
|
| مجرور | maxhrúr | në rasën gjinore |
الاسمُ بعد حرف الجرّ مجرور.
Emri pas parafjalës është në gjinore.
|
| إضافة | idáfa | lidhje gjinore |
كتابُ الطالب إضافة.
"Libri i studentit" është lidhje gjinore.
|
| تنوين | tanuín | tanvin (mbaresa -un, -an, -in) |
التنوينُ علامةُ النكرة.
Tanvini është shenja e emrit të pashquar.
|
| فاعل | fá’il | kryefjala e foljes (vepruesi) |
في "كتبَ الولدُ" الولدُ فاعل.
Te "djali shkroi", djali është kryefjala.
|
| مفعول به | maf’úl bihí | kundrinor i drejtë |
في "قرأتُ الكتابَ" الكتابَ مفعولٌ به.
Te "e lexova librin", libri është kundrinor.
|
| الممنوع من الصرف | al-mamnú’ min as-sarf | emër diptot (pa tanvin) |
مساجدُ ممنوعٌ من الصرف.
"Mesaxhid" (xhami) është diptot.
|
Rregullat Gramatikore
Tri rasat
Emërore (-u): kryefjala dhe kallëzuesi. Kallëzore (-a): kundrinori, emri pas إنّ, kallëzuesi pas كان. Gjinore (-i): pas parafjalëve dhe si emri i dytë në lidhjen gjinore. Pa nyje, zanorja dyfishohet si tanvin: -un, -an, -in.
Lidhja gjinore (إضافة)
Në lidhjen gjinore emri i parë humb nyjen dhe tanvinin, ndërsa emri i dytë merr gjinoren. Nëse i dyti ka nyje, i gjithë togfjalëshi është i shquar.