Fjalia emërore dhe foljore
Fjalia emërore dhe foljore
1. Fjalia emërore — الجملة الاسمية
Nis me emër. Ka kryefjalë (المبتدأ) dhe kallëzues (الخبر), të dyja në rasën emërore (-u). Në të tashmen folja "jam" nuk shprehet: الطقسُ جميلٌ — moti (është) i bukur.
2. Fjalia foljore — الجملة الفعلية
Nis me folje. Kur kryefjala vjen pas foljes, folja përshtatet në gjini, por mbetet në njëjës: ذهبَ الطلابُ — studentët shkuan; ذهبتِ الطالباتُ — studentet shkuan.
3. كان وأخواتها — "kana" dhe motrat e saj
Këto folje hyjnë në fjalinë emërore: kryefjala mbetet në emërore, por kallëzuesi kalon në kallëzore (-a).
- كان الجوُّ بارداً — moti ishte i ftohtë
- أصبحَ الطالبُ معلماً — studenti u bë mësues
- ليسَ البيتُ بعيداً — shtëpia nuk është larg
- ما زالَ الولدُ صغيراً — djali është ende i vogël
4. إنّ وأخواتها — "inna" dhe motrat e saj
Këto pjesëza bëjnë të kundërtën: kryefjala kalon në kallëzore (-a), kallëzuesi mbetet në emërore.
- إنّ اللغةَ العربيةَ جميلةٌ — vërtet, gjuha arabe është e bukur
- أعرفُ أنّ الامتحانَ صعبٌ — e di se provimi është i vështirë
- لأنّ (sepse), لكنّ (por), لعلّ (ndoshta), ليتَ (ah sikur), كأنّ (sikur)
Fjalori i Mësimit
8 fjalë| Fjala | Shqiptimi | Shqip | Shembull |
|---|---|---|---|
| كان | kána | ishte |
كانَ الامتحانُ سهلاً.
Provimi ishte i lehtë.
|
| أصبح | ásbaha | u bë |
أصبحَ أخي طبيباً.
Vëllai im u bë mjek.
|
| ليس | lájsa | nuk është |
ليسَ المطعمُ مفتوحاً.
Restoranti nuk është i hapur.
|
| ما زال | ma zála | ende, akoma |
ما زالَ الجوُّ حاراً.
Moti është ende i nxehtë.
|
| إنّ | ínna | vërtet (pjesëz përforcuese) |
إنّ الصبرَ مفتاحُ الفرج.
Durimi është çelësi i shpëtimit.
|
| لأنّ | li-ánna | sepse |
بقيتُ في البيت لأنّ الجوَّ باردٌ.
Ndenja në shtëpi sepse moti është i ftohtë.
|
| لعلّ | la’álla | ndoshta, shpresoj që |
لعلّ الحافلةَ تأخرت.
Ndoshta autobusi u vonua.
|
| كأنّ | ka-ánna | sikur, si të ishte |
كأنّ القمرَ مصباحٌ.
Hëna është sikur një llambë.
|
Rregullat Gramatikore
كان + kallëzuesi në kallëzore
كان dhe motrat e saj (أصبح، صار، ليس، ما زال، ظلّ) e lënë kryefjalën në emërore (-u) dhe e kalojnë kallëzuesin në kallëzore (-a / -an).
إنّ + kryefjala në kallëzore
إنّ dhe motrat e saj (أنّ، لكنّ، لأنّ، لعلّ، ليت، كأنّ) e kalojnë kryefjalën në kallëzore (-a), ndërsa kallëzuesi mbetet në emërore (-u).