📖 Teori E Kaluara dhe Rrënjët · Mësimi 2 nga 4

Rrënja trikonsonantike — الجذر

Të thella: ص ض ط ظ ق Të fytit: ح ع خ غ
🎯 Kuizi

Rrënja — الجذر

Shumica e fjalëve arabe ndërtohen mbi një rrënjë me tre bashkëtingëllore që mbart kuptimin bazë. Duke i vendosur këto bashkëtingëllore në modele (أوزان) të ndryshme, lindin fjalë të reja. Kur e njeh rrënjën, mund ta gjesh kuptimin e shumë fjalëve që s'i ke parë kurrë.

Rrënja ك ت ب — shkrim

FjalaShqiptimiModeliKuptimi
كَتَبَkátabaفَعَلَshkroi
كاتِبkátibفاعِلshkrimtar (ai që shkruan)
مَكْتوبmaktúbمَفْعولi shkruar; letër
مَكْتَبmáktabمَفْعَلzyrë, tavolinë pune
مَكْتَبةmáktabaمَفْعَلةbibliotekë, librari
كِتابkitábفِعالlibër

Tre modelet më të dobishme

  • فاعِل — ai që e kryen veprimin: لاعِب (lojtar), طالِب (student).
  • مَفْعول — ajo që e pëson veprimin: مَشْروب (pije), مَعْروف (i njohur).
  • مَفْعَل / مَفْعَلة — vendi ku kryhet veprimi: مَلْعَب (fushë loje), مَطْبَخ (kuzhinë), مَدْرَسة (shkollë).

Në fjalor arabisht fjalët shpesh renditen sipas rrënjës, jo sipas shkronjës së parë: مكتبة e gjen te ك ت ب.

Fjalori i Mësimit

8 fjalë
Fjala Shqiptimi Shqip Shembull
كاتب kátib shkrimtar
نجيب محفوظ كاتبٌ مصريّ مشهور.
Nexhib Mahfuzi është shkrimtar i njohur egjiptian.
مكتوب maktúb i shkruar; letër
الاسمُ مكتوبٌ على الباب.
Emri është i shkruar në derë.
مكتب máktab zyrë; tavolinë pune
أبي في المكتب الآن.
Babai im është në zyrë tani.
مكتبة máktaba bibliotekë; librari
أدرسُ في مكتبة الجامعة.
Studioj në bibliotekën e universitetit.
لاعب lá’ib lojtar
هو لاعبُ كرة قدم.
Ai është lojtar futbolli.
ملعب mál’ab fushë loje, stadium
الملعبُ قريبٌ من بيتنا.
Stadiumi është afër shtëpisë sonë.
مطبخ mátbakh kuzhinë
أمي في المطبخ.
Nëna ime është në kuzhinë.
مدرسة mádrasa shkollë
المدرسةُ كبيرةٌ وجميلة.
Shkolla është e madhe dhe e bukur.
🃏 Këto fjalë mund t'i praktikosh me kartela që përsëriten automatikisht. Praktiko

Rregullat Gramatikore

Rrënja dhe modeli

Rrënja (zakonisht 3 bashkëtingëllore) jep kuptimin bazë; modeli jep llojin e fjalës. Gramatikanët arabë e shënojnë modelin me rrënjën ف ع ل: shkronja e parë = ف, e dyta = ع, e treta = ل. Kështu كاتب është në modelin فاعل.

ك ت ب → كاتب، مكتوب، مكتب
↳ shkrim → shkrimtar, i shkruar, zyrë
Modeli i vendit مَفْعَل

Parashtesa ma- + rrënja shpesh tregon vendin ku ndodh veprimi: لعب (luajti) → ملعب (fushë loje); طبخ (gatoi) → مطبخ (kuzhinë); درس (studioi) → مدرسة (shkollë).

طبخ → مطبخ
↳ gatoi → kuzhinë