E kaluara — الماضي
E kaluara — الفعل الماضي
Në arabisht koha e kaluar formohet duke i shtuar prapashtesa rrënjës së foljes. Forma bazë është veta e tretë njëjës mashkullore: كَتَبَ (kátaba) — ai shkroi. Kjo është edhe forma që gjen në fjalor.
Zgjedhimi i plotë i foljes كَتَبَ (shkroi)
| Përemri | Folja | Shqiptimi | Shqip |
|---|---|---|---|
| أنا | كَتَبْتُ | katábtu | unë shkrova |
| أنتَ | كَتَبْتَ | katábta | ti (m.) shkrove |
| أنتِ | كَتَبْتِ | katábti | ti (f.) shkrove |
| هو | كَتَبَ | kátaba | ai shkroi |
| هي | كَتَبَتْ | kátabat | ajo shkroi |
| أنتما | كَتَبْتُما | katabtúma | ju të dy shkruat |
| هما (m.) | كَتَبا | kátaba | ata të dy shkruan |
| هما (f.) | كَتَبَتا | katabáta | ato të dyja shkruan |
| نحن | كَتَبْنا | katábna | ne shkruam |
| أنتم | كَتَبْتُم | katábtum | ju (m.) shkruat |
| أنتنّ | كَتَبْتُنَّ | katabtúnna | ju (f.) shkruat |
| هم | كَتَبوا | kátabu | ata shkruan |
| هنّ | كَتَبْنَ | katábna | ato shkruan |
Shënim: në كَتَبوا alifi në fund nuk shqiptohet — shkruhet vetëm.
Mohimi i së kaluarës
- ما + e kaluara: ما كَتَبْتُ — nuk shkrova (më e zakonshme në të folur).
- لم + e tashmja në mënyrën e shkurtuar (المجزوم): لم أكْتُبْ — nuk shkrova. Kjo është forma standarde në arabishten e shkruar.
Kujdes: pas لم folja është në të tashmen, por kuptimi është i së kaluarës: لم يذهبْ — ai nuk shkoi.
Fjalori i Mësimit
8 fjalë| Fjala | Shqiptimi | Shqip | Shembull |
|---|---|---|---|
| كتب | kátaba | shkroi |
كتبتُ رسالةً إلى أمي.
I shkrova një letër nënës sime.
|
| ذهب | dháhaba | shkoi |
ذهبنا إلى السوق صباحاً.
Shkuam në treg në mëngjes.
|
| درس | dárasa | studioi |
درستْ أختي الطبّ في تيرانا.
Motra ime studioi mjekësi në Tiranë.
|
| أكل | ákala | hëngri |
أكلَ الأولادُ الخبزَ.
Djemtë hëngrën bukën.
|
| شرب | sháriba | piu |
شربتُ فنجانَ قهوة.
Piva një filxhan kafe.
|
| وصل | uásala | arriti |
وصلَ القطارُ متأخراً.
Treni arriti me vonesë.
|
| أمس | ámsi | dje |
ماذا فعلتَ أمس؟
Çfarë bëre dje?
|
| الأسبوع الماضي | al-usbú’ al-mádi | javën e kaluar |
سافرتُ الأسبوعَ الماضي.
Udhëtova javën e kaluar.
|
Rregullat Gramatikore
Prapashtesat e së kaluarës
E kaluara ndërtohet mbi rrënjën me tre bashkëtingëllore (k-t-b). Veta tregohet me prapashtesë: -tu (unë), -ta (ti m.), -ti (ti f.), -a (ai), -at (ajo), -na (ne), -tum (ju), -u (ata). Kur kryefjala del pas foljes, folja mbetet në njëjës: ذهبَ الطلابُ = Studentët shkuan.
Mohimi me لم
Në arabishten standarde e kaluara mohohet me لم + foljen e tashme në mënyrën e shkurtuar (zanorja fundore bie: أكتبُ → لم أكتبْ). Në të folur përdoret shpesh ما + e kaluara: ما كتبتُ. Të dyja do të thonë "nuk shkrova".