📖 Teori E Kaluara dhe Rrënjët · Mësimi 1 nga 4

E kaluara — الماضي

Të thella: ص ض ط ظ ق Të fytit: ح ع خ غ
🎯 Kuizi

E kaluara — الفعل الماضي

Në arabisht koha e kaluar formohet duke i shtuar prapashtesa rrënjës së foljes. Forma bazë është veta e tretë njëjës mashkullore: كَتَبَ (kátaba) — ai shkroi. Kjo është edhe forma që gjen në fjalor.

Zgjedhimi i plotë i foljes كَتَبَ (shkroi)

PëremriFoljaShqiptimiShqip
أناكَتَبْتُkatábtuunë shkrova
أنتَكَتَبْتَkatábtati (m.) shkrove
أنتِكَتَبْتِkatábtiti (f.) shkrove
هوكَتَبَkátabaai shkroi
هيكَتَبَتْkátabatajo shkroi
أنتماكَتَبْتُماkatabtúmaju të dy shkruat
هما (m.)كَتَباkátabaata të dy shkruan
هما (f.)كَتَبَتاkatabátaato të dyja shkruan
نحنكَتَبْناkatábnane shkruam
أنتمكَتَبْتُمkatábtumju (m.) shkruat
أنتنّكَتَبْتُنَّkatabtúnnaju (f.) shkruat
همكَتَبواkátabuata shkruan
هنّكَتَبْنَkatábnaato shkruan

Shënim: në كَتَبوا alifi në fund nuk shqiptohet — shkruhet vetëm.

Mohimi i së kaluarës

  • ما + e kaluara: ما كَتَبْتُ — nuk shkrova (më e zakonshme në të folur).
  • لم + e tashmja në mënyrën e shkurtuar (المجزوم): لم أكْتُبْ — nuk shkrova. Kjo është forma standarde në arabishten e shkruar.

Kujdes: pas لم folja është në të tashmen, por kuptimi është i së kaluarës: لم يذهبْ — ai nuk shkoi.

Fjalori i Mësimit

8 fjalë
Fjala Shqiptimi Shqip Shembull
كتب kátaba shkroi
كتبتُ رسالةً إلى أمي.
I shkrova një letër nënës sime.
ذهب dháhaba shkoi
ذهبنا إلى السوق صباحاً.
Shkuam në treg në mëngjes.
درس dárasa studioi
درستْ أختي الطبّ في تيرانا.
Motra ime studioi mjekësi në Tiranë.
أكل ákala hëngri
أكلَ الأولادُ الخبزَ.
Djemtë hëngrën bukën.
شرب sháriba piu
شربتُ فنجانَ قهوة.
Piva një filxhan kafe.
وصل uásala arriti
وصلَ القطارُ متأخراً.
Treni arriti me vonesë.
أمس ámsi dje
ماذا فعلتَ أمس؟
Çfarë bëre dje?
الأسبوع الماضي al-usbú’ al-mádi javën e kaluar
سافرتُ الأسبوعَ الماضي.
Udhëtova javën e kaluar.
🃏 Këto fjalë mund t'i praktikosh me kartela që përsëriten automatikisht. Praktiko

Rregullat Gramatikore

Prapashtesat e së kaluarës

E kaluara ndërtohet mbi rrënjën me tre bashkëtingëllore (k-t-b). Veta tregohet me prapashtesë: -tu (unë), -ta (ti m.), -ti (ti f.), -a (ai), -at (ajo), -na (ne), -tum (ju), -u (ata). Kur kryefjala del pas foljes, folja mbetet në njëjës: ذهبَ الطلابُ = Studentët shkuan.

كتبتُ / كتبتْ / كتبوا
↳ Shkrova / Ajo shkroi / Ata shkruan
Mohimi me لم

Në arabishten standarde e kaluara mohohet me لم + foljen e tashme në mënyrën e shkurtuar (zanorja fundore bie: أكتبُ → لم أكتبْ). Në të folur përdoret shpesh ما + e kaluara: ما كتبتُ. Të dyja do të thonë "nuk shkrova".

لم أكتبِ الواجبَ. / ما كتبتُ الواجب.
↳ Nuk e shkrova detyrën.

Çfarë bëre dje?

Dy shokë klase flasin në mëngjes para mësimit.
S
صباح الخير يا ليلى! ماذا فعلتِ أمس؟
Mirëmëngjes, Lejla! Çfarë bëre dje?
L
ذهبتُ إلى السوق واشتريتُ كتاباً جديداً.
Shkova në treg dhe bleva një libër të ri.
S
جميل! هل كتبتِ الواجب؟
Bukur! E shkrove detyrën?
L
نعم، كتبتُه في المكتبة. وأنت؟
Po, e shkrova në bibliotekë. Po ti?
S
لا، لم أكتبْه بعدُ. سأكتبه الآن.
Jo, nuk e kam shkruar ende. Do ta shkruaj tani.