📖 Teori
I Giorni e i Mesi
I Giorni della Settimana
I Giorni, i Mesi e le Stagioni — Ditët, Muajt dhe Stinët
Ditët e javës — I Giorni della Settimana
Kujdes: Në italisht, dita e parë e javës është lunedì (e hënë), jo e dielë si në disa vende!
| Italisht | Shqip | Shqiptim | Prejardhja |
|---|---|---|---|
| Lunedì | E hënë | [lu-ne-DI] | Luna = Hëna |
| Martedì | E martë | [mar-te-DI] | Marte = Planeti Mars |
| Mercoledì | E mërkurë | [mer-ko-le-DI] | Mercurio = Mërkuri |
| Giovedì | E enjte | [jo-ve-DI] | Giove = Jupiter |
| Venerdì | E premte | [ve-ner-DI] | Venere = Afërdita |
| Sabato | E shtunë | [SA-ba-to] | Sabato = Sabat |
| Domenica | E diel | [do-ME-ni-ka] | Dominus = Zoti |
💡 Truk: Ditët me -dì (lunedì, martedì...) janë të pangirtueshme! Sabato dhe domenica janë emra të zakonshëm. | Shembull: Il lunedì vado al lavoro = Çdo të hënë shkoj në punë.
Muajt — I Mesi
| Italisht | Shqip | Shkurtesa | Shqiptim |
|---|---|---|---|
| gennaio | janar | gen. | [jen-NA-jo] |
| febbraio | shkurt | feb. | [feb-BRA-jo] |
| marzo | mars | mar. | [MAR-tso] |
| aprile | prill | apr. | [a-PRI-le] |
| maggio | maj | mag. | [MAD-jo] |
| giugno | qershor | giu. | [JUN-jo] |
| luglio | korrik | lug. | [LU-ljo] |
| agosto | gusht | ago. | [a-GOS-to] |
| settembre | shtator | set. | [set-TEM-bre] |
| ottobre | tetor | ott. | [ot-TO-bre] |
| novembre | nëntor | nov. | [no-VEM-bre] |
| dicembre | dhjetor | dic. | [di-CHEM-bre] |
Stinët — Le Stagioni
| Italisht | Shqip | Muajt |
|---|---|---|
| la primavera | pranvera | marzo, aprile, maggio |
| l'estate | vera | giugno, luglio, agosto |
| l'autunno | vjeshta | settembre, ottobre, novembre |
| l'inverno | dimri | dicembre, gennaio, febbraio |
Datat dhe shprehjet kohore
- Oggi è il 5 marzo. — Sot është 5 mars.
- Qual è la data di oggi? — Cila është data e sotme?
- Sono nato/a il... — Jam lindur më...
- In estate fa caldo. — Në verë bën nxehtë.
- In inverno fa freddo. — Në dimër bën të ftohtë.
- Buone feste! — Gëzuar festat!
Fjalori i Mësimit
47 fjalë| Fjala | Shqiptimi | Shqip | Shembull |
|---|---|---|---|
| Lunedì | [luneˈdi] | E hënë |
Lunedì si lavora.
Të hënën punohet.
|
| Martedì | [marteˈdi] | E martë |
Martedì ho lezione.
Të martën kam mësim.
|
| Mercoledì | [merkoleˈdi] | E mërkurë |
Mercoledì è a metà.
E mërkura është në mes.
|
| Giovedì | [dʒoveˈdi] | E enjte |
Giovedì ci vediamo.
Të enjten takohemi.
|
| Venerdì | [venerˈdi] | E premte |
Venerdì è quasi weekend!
E premtja është pothuajse fundjavë!
|
| Sabato | [ˈsabato] | E shtunë |
Sabato è giorno libero.
E shtuna është ditë e lirë.
|
| Domenica | [doˈmenika] | E diel |
La domenica si riposa.
Të dielën pushojmë.
|
| Gennaio | [dʒenˈnaio] | Janar |
Gennaio è il primo mese.
Janari është muaji i parë.
|
| Febbraio | [febˈbraio] | Shkurt |
Febbraio ha 28 giorni.
Shkurti ka 28 ditë.
|
| Marzo | [ˈmartso] | Mars |
A marzo arriva la primavera.
Në mars vjen pranvera.
|
| Aprile | [aˈprile] | Prill |
Ad aprile piove spesso.
Në prill bie shi shpesh.
|
| Maggio | [ˈmaddʒo] | Maj |
A maggio fa bel tempo.
Në maj moti është i mirë.
|
| la settimana | [set-ti-MA-na] | java |
Una volta alla settimana.
Një herë në javë.
|
| il fine settimana | [FI-ne set-ti-MA-na] | fundi i javës |
Cosa fai nel fine settimana?
Çfarë bën në fundjavë?
|
| il weekend | [WI-kend] | fundjavë |
Questo weekend vado al mare.
Këtë fundjavë shkoj në det.
|
| il mese | [ME-ze] | muaji |
Questo mese è dicembre.
Këtë muaj është dhjetor.
|
| l'anno | [AN-no] | viti |
Buon anno!
Gëzuar vitin e ri!
|
| la primavera | [pri-ma-VE-ra] | pranvera |
In primavera fioriscono i fiori.
Në pranverë lulëzojnë lulet.
|
| l'estate | [es-TA-te] | vera |
D'estate fa molto caldo.
Në verë bën shumë nxehtë.
|
| l'autunno | [aw-TUN-no] | vjeshta |
Le foglie cadono in autunno.
Gjethet bien në vjeshtë.
|
| l'inverno | [in-VER-no] | dimri |
L'inverno è molto freddo.
Dimri është shumë i ftohtë.
|
| il Natale | [na-TA-le] | Krishtlindjet |
Buon Natale!
Gëzuar Krishtlindjet!
|
| la Pasqua | [PAS-kwa] | Pashka |
Buona Pasqua!
Gëzuar Pashkën!
|
| Capodanno | [ka-po-DAN-no] | Viti i Ri |
Felice anno nuovo!
Gëzuar vitin e ri!
|
| il compleanno | [kom-ple-AN-no] | ditëlindja |
Buon compleanno!
Gëzuar ditëlindjen!
|
| l'anniversario | [an-ni-ver-SA-rjo] | përvjetori |
Buon anniversario!
Gëzuar përvjetorin!
|
| ieri | [JE-ri] | dje |
Ieri ho mangiato la pizza.
Dje hëngra picë.
|
| oggi | [OD-ji] | sot |
Oggi è lunedì.
Sot është e hënë.
|
| domani | [do-MA-ni] | nesër |
Domani è martedì.
Nesër është e martë.
|
| dopodomani | [do-po-do-MA-ni] | pasnesër |
Ci vediamo dopodomani.
Takohemi pasnesër.
|
| la settimana scorsa | [set-ti-MA-na SKOR-sa] | java e kaluar |
La settimana scorsa sono andato a Milano.
Javën e kaluar shkova në Milano.
|
| la settimana prossima | [set-ti-MA-na PROS-si-ma] | javën tjetër |
La settimana prossima parto.
Javën tjetër nisem.
|
| il giorno | [JOR-no] | dita |
Ogni giorno studio l'italiano.
Çdo ditë studioj italisht.
|
| la mattina | [mat-TI-na] | mëngjesi |
La mattina mi sveglio alle 7.
Mëngjesi zgjohem në orën 7.
|
| il pomeriggio | [po-me-RID-jo] | pasdita |
Il pomeriggio faccio sport.
Pasdite bëj sport.
|
| la sera | [SE-ra] | mbrëmja |
La sera guardo la TV.
Mbrëmja shoh TV.
|
| la notte | [NOT-te] | nata |
La notte dormo 8 ore.
Natën fle 8 orë.
|
| Luglio | [ˈluʎʎo] | Korrik |
In luglio fa molto caldo.
Në korrik është shumë nxehtë.
|
| Agosto | [aˈɡosto] | Gusht |
In agosto andiamo in vacanza.
Në gusht shkojmë me pushime.
|
| Settembre | [setˈtembre] | Shtator |
La scuola inizia a settembre.
Shkolla fillon në shtator.
|
| Ottobre | [otˈtobre] | Tetor |
In ottobre cadono le foglie.
Në tetor bien gjethet.
|
| Novembre | [noˈvembre] | Nëntor |
Novembre è freddo.
Nëntori është i ftohtë.
|
| Dicembre | [diˈtʃembre] | Dhjetor |
Il Natale è a dicembre.
Krishtlindjet janë në dhjetor.
|
| Primavera | [primaˈvera] | Pranverë |
La primavera è bella.
Pranvera është e bukur.
|
| Estate | [esˈtate] | Verë |
Adoro l'estate!
Dua verën!
|
| Autunno | [auˈtunno] | Vjeshtë |
In autunno le foglie cadono.
Në vjeshtë bien gjethet.
|
| Inverno | [inˈverno] | Dimër |
D'inverno nevica.
Në dimër bie borë.
|
Rregullat Gramatikore
Ditët e javës: pa nyje, me prepoziton "il"
Në italisht, kur flasim për aktivitete javore të rregullta, përdorim nyjen "il" para ditës: "il lunedì" = çdo të hënë. Pa nyje = ditë specifike.
Lunedì vado al lavoro. Il lunedì vado al lavoro.
↳ Të hënën shkoj në punë (njëherë). Çdo të hënë shkoj në punë.