La Francophonie et l'identité culturelle
La Francophonie et l'identité culturelle — Frankofonizmi dhe Identiteti Kulturor
Frëngjishtja nuk është vetëm gjuha e Francës — ajo është gjuha e një botë të tërë.
Çfarë është Frankofonizmi?
La Francophonie (me F të madhe) i referohet bashkësisë ndërkombëtare të vendeve dhe popullatave që flasin frëngjisht. Organizata Ndërkombëtare e Frankofonisë (OIF) ka 88 shtete anëtare dhe vëzhguese.
Frëngjishtja në botë
- 300+ milion folës aktivë në botë
- Afrikatë francofone: Senegali, Kameruani, Kongo, Madagaskari — Afrika është kontinenti me numrin më të madh të frëngjishfolësve
- Amerika: Québec (Kanada), Haiti, Martinika, Guadelupa
- Azia dhe Oqeania: Viëtnami, Maroku, Libani, Reunion
Debati mbi gjuhën
Frëngjishtja moderne sfidon ndikim të anglishtes me termin "franglais" — huazime angleze si le week-end, le manager, le shopping. Akademia Franceze (l'Académie française), themeluar në 1635, ruan pastërtinë e gjuhës duke propozuar alternativa franceze.
Frëngjishtja si gjuhë diplomatike
Historikisht, frëngjishtja ishte lingua franca e diplomacisë evropiane. Sot është gjuhë zyrtare e OKB-së, BE-së, NATO-s, Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë dhe shumë organizatave tjera ndërkombëtare.
Fjalori i Mësimit
6 fjalë| Fjala | Shqiptimi | Shqip | Shembull |
|---|---|---|---|
| la francophonie | [la fʁɑ̃kɔfɔni] | frankofonizmi |
La francophonie réunit des peuples de tous les continents.
Frankofonizmi bashkon popuj nga të gjithë kontinentët.
|
| le patrimoine | [lə patʁimwan] | trashëgimia |
La langue fait partie du patrimoine culturel.
Gjuha është pjesë e trashëgimisë kulturore.
|
| l'emprunt | [lɑ̃pʁœ̃] | huazimi (gjuhësor) |
Le «week-end» est un emprunt à l'anglais.
"Le week-end" është huazim nga anglishtja.
|
| le néologisme | [lə neɔlɔʒism] | neologjizmi |
Le «courriel» est un néologisme francophone.
"Courriel" (email) është neologjizëm frankofon.
|
| la diversité | [la divɛʁsite] | diversiteti |
La diversité linguistique est une richesse.
Diversiteti gjuhësor është pasuri.
|
| l'identité | [lidɑ̃tite] | identiteti |
La langue est au cœur de l'identité culturelle.
Gjuha është në zemër të identitetit kulturor.
|
Rregullat Gramatikore
Nominalizimi (La nominalisation)
Nominalizimi është kthimi i një folje ose mbiemri në emër — teknikë e stilit të ngritur dhe akademik. P.sh.: partir → le départ; décider → la décision; important → l'importance; créer → la création.
Pasivi në frëngjishten e avancuar
Pasivi (la voix passive) formohet me être + participe passé. Në stilin e avancuar shpesh zëvendësohet nga: (1) On + aktiv, (2) verba pronominale, (3) nominalizimi. Çdo alternativë ka nuancë të ndryshme stilistike.